Μουσείο Αχίλλειο Κέρκυρας

Το Αχίλλειο είναι μία από τις γνωστότερες βασιλικές επαύλεις της Ευρώπης. Κατασκευάστηκε από την Αυτοκράτειρα της Αυστρίας Ελισάβετ, μεταξύ των ετών 1889-1992, στην περιοχή Γαστουρίου της Κέρκυρας, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για τη θερινή της διαμονή. Το συγκρότημα βρίσκεται στην πλαγιά του βουνού, σε κτήμα έκτασης 82.100 τ.μ., που φθάνει μέχρι τη θάλασσα.

Το 1929, το κτήμα με την επωνυμία «Αχίλλειον» Ν. Κέρκυρας περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο. Σύμφωνα με το ν.49/1946 (ΦΕΚ 246/Α/24.08.1946) η διοίκηση και διαχείριση του ακινήτου ανατέθηκε στη Γενική Γραμματεία Τουρισμού. Στην συνέχεια το ακίνητο περιήλθε στην κυριότητα του ΕΟΤ με το άρθρο 23 του ν.1565/1950 (ΦΕΚ 255/Α/29.10.1950), όπως κυρώθηκε, τροποποιήθηκε με το άρθρο πρώτο του ν.1624/1951 (ΦΕΚ 7/Α/08.01.1951) και, το 2003, μεταγράφηκε από την πρώην ΕΤΑ ΑΕ έκταση 81.600 τ.μ. (μετά από νεότερη εμβαδομέτρηση) στο Υποθηκοφυλακείο Μέσης Κέρκυρας στον τόμο 396 και α.α. 40578. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθ 196 του Ν4389/2016, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, το ακίνητο έχει πλέον περιέλθει στην κυριότητα της ΕΤΑΔ ΑΕ.

Νομικό καθεστώς

Με την Απόφαση του Υπουργού Προεδρίας της Κυβέρνησης 4701/3.3.1967 (ΦΕΚ 183/Β/16.3.1967), το Αχίλλειο, ήτοι η δασώδης περιοχή του ανακτόρου σε ακτίνα δύο χιλιομέτρων, χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους ή ενδιαφέροντος από αρχιτεκτονική ή ιστορική άποψη.

Η παραπάνω κήρυξη τροποποιήθηκε με Απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Επιστήμων (ΦΕΚ 235/Β/09.03.1979), όπου περιλαμβάνεται η ακόλουθη διατύπωση: κηρύσσεται το Αχίλλειον, ήτοι το ανάκτορο το ευρισκόμενο εις το χωρίον Γαστούρι Κέρκυρας μετά των περιβαλλόντων αυτό κήπων και ζώνης προστασίας δύο χιλιομέτρων πέριξ του περιβόλου του κήπου. Με την υπουργική απόφαση ΥΠΠΟΤ/ΔΝΣΑΚ/70279/1311 (ΦΕΚ ΑΠ 227/05-09-2011) ανακαλείται μερικώς η υ.α. ΥΠ-ΠΕ/Β1/Φ33/32196/1438/27-02-1979 (ΦΕΚ 235/ΤΒ/09-03-1979) (τροποποιητική της Απόφασης Προ-εδρίας 4701/3-3-1967 (ΦΕΚ 183/ΤΒ/16-03-1967), που αφορά στο χαρακτηρισμό ως μνημείου του ανακτόρου «Αχίλλειον» στην περιοχή Γαστουρίου της Κέρκυρας. Ταυτόχρονα πραγματοποιείται χαρακτηρισμός ως μνημείων, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1β του Ν.3028/2002, των βοηθητικών κτισμάτων και επιμέρους κατασκευών στον περιβάλλοντα χώρο του ανακτόρου «Αχίλλειον», στην περιοχή Γαστούρι της Κέρκυρας, και προσδιορίζονται οι χρήσεις για την ανάδειξη του ανωτέρω κτηριακού συγκροτήματος.


Έργα συντήρησης

Το κτιριακό συγκρότημα αποτελούνταν αρχικά από το Ανάκτορο με κάποια από τα προσκτίσματά του, το κτίριο του Βαρόνου και το κτίριο του Θυρωρείου. Στην έκταση περιλαμβάνονταν επίσης το αίθριο των Μουσών, οι κήποι του Ανακτόρου, διάφορες κατασκευές στο δάσος, η κλίμακα Heine και το κτίριο της παραλίας. Επεμβάσεις στην αρχική κατασκευή έγιναν τόσο από τον επόμενο ιδιοκτήτη, αυτοκράτορα Γουλιέλμο Β’, όσο και από τη Γερμανική Εταιρεία Καζίνο, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο, στο οποίο είχε από το 1928 περιέλθει η ιδιοκτησία, της μίσθωσε το ακίνητο. Την περίοδο 1992 – 1994, ο ΕΟΤ προχώρησε στην αποκατάσταση και επισκευή των όψεων και των βεραντών του ανακτόρου καθώς και στην αποκατάσταση του περιστυλίου της κλίμακας Heine.

Τα τελευταία χρόνια οι επεμβάσεις περιορίζονται σε εργασίες συντήρησης του Ανακτόρου και των κήπων του άμεσου περιβάλλοντός του. Οι πρώτες εργασίες για την αποκατάσταση και ανάδειξη των κτιρίων του ανακτορικού συγκροτήματος ξεκίνησαν το 2013, με τη συγχρηματοδότηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος ΕΣΠΑ 2007-13, για την άρση ετοιμορροπίας του φέροντος οργανισμού κτιρίου Θυρωρείου. Το έργο ολοκληρώθηκε το 2015 και δόθηκε προς χρήση ο άνω όροφος στη στάθμη της εισόδου, και ξαναλειτούργησε ως φυλάκιο εισόδου- πωλητήριο εισιτηρίων, με τα απαραίτητα οικοδομικά τελειώματα και τις αναγκαίες Η/Μ εγκαταστάσεις στους χώρους του. Οι όψεις του κτιρίου έχουν πλήρως αποκατασταθεί, ενώ οι λοιπές οικοδομικές και Η/Μ εργασίες στο εσωτερικό των χώρων των κατώτερων δύο ορόφων, έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο συγχρηματοδότησης της περιόδου 2014-20.


Εγκαταστάσεις

Το κτιριακό συγκρότημα του Αχιλλείου αποτελείται από το Ανάκτορο, το οποίο δεσπόζει κεντρικά, τόσο με το μέγεθος, όσο και με τη μορφή και την υψομετρική του θέση (βρίσκεται πάνω σε ύψωμα). Γύρω από αυτό και σε μικρή απόσταση διατάσσονται τα υπόλοιπα τρία κτίρια του συγκροτήματος, δηλαδή το κτίριο του Θυρωρείου στην κεντρική είσοδο του συγκροτήματος, το κτίριο των Στρατώνων δυτικά και το κτίριο του Βαρόνου στην έξοδο.

Ανάκτορο

Μετά την διακοπή της λειτουργίας του καζίνο, η χρήση του Ανακτόρου είναι εν μέρει Μουσειακή – με έκθεση επίπλων και προσωπικών αντικειμένων της Ελισάβετ και του Κάιζερ, κυρίως στο ισόγειο και σε τμήμα του Α’ ορόφου. Στον τελευταίο όροφο γίνεται περιπτωσιακή χρήση της μεγάλης αίθουσας και του αιθρίου των Μουσών για συνεστιάσεις και άλλες εκδηλώσεις. Σε τμήμα της δυτικής πτέρυγας του Α’ ορόφου στεγάζονται τα γραφεία διοίκησης.

Το 2012 ανακαινίσθηκε χώρος αναψυκτηρίου στο ισόγειο του κτιρίου Βαρόνου, ο οποίος και λειτουργεί έκτοτε.

Κτίριο Θυρωρείου

Μετά τις εργασίες αποκατάστασης το ισόγειο του κτιρίου λειτουργεί ως εκδοτήριο εισιτηρίων του Μουσείου, ενώ η σύγχρονη διαρρύθμιση του εσωτερικού του μπορεί να φιλοξενήσει περιοδικές εκθέσεις. Οι υποκείμενοι δύο όροφοι, που θα αποδοθούν προς χρήση του προσωπικού και τις λειτουργικές ανάγκες της μονάδας, αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός της επόμενης διετίας.

Κτίριο Βαρόνου

Στο ισόγειο του κτιρίου διαμορφώθηκε πρόσφατα μικρό αναψυκτήριο για την προσωρινή εξυπηρέτηση των επισκεπτών.

Κτίριο Στρατώνων

Σήμερα, φιλοξενεί αρχεία του μουσείου και του καζίνο.

Τέλος από την ΔΙΝΕΠΟΚ/ΥΠΠΟΤ έχει εκπονηθεί η μουσειολογική μελέτη που προβλέπει το τρόπο λειτουργίας του μουσειακού συγκροτήματος, δηλαδή των κτιρίων και των υπαίθριων χώρων και διαμορφώσεων καθώς επίσης και η λειτουργία του καθενός κτιρίου ξεχωριστά, καθώς και τα προγράμματα επίσκεψης.

Η υπόλοιπη έκταση του Αχιλλείου, που περιλαμβάνει τα δάση, την κλίμακα Heine και την πρόσβαση από τη θάλασσα (αποβάθρα και γέφυρα Κάιζερ) αποτελεί δεύτερο, συμπληρωματικό πόλο έλξης για τους επισκέπτες, στα πλαίσια ενός διευρυμένου προγράμματος επίσκεψης.

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

1 ΑΝΑΚΤΟΡΟ

1a ΑΙΘΡΙΟ ΤΩΝ ΜΟΥΣΩΝ

1b ΒΟΡΕΙΝΟΙ ΚΗΠΟΙ

2 ΚΤΙΡΙΟ ΣΤΡΑΤΩΝΩΝ

3 ΚΤΙΡΙΟ ΒΑΡΟΝΟΥ

4 ΚΤΙΡΙΟ ΘΥΡΩΡΕΙΟΥ

5 ΚΛΙΜΑΚΑ HEINE